Pogoda klimat i temperatura w górach

Pogoda klimat i temperatura w górach

Mamy w Polsce wiele pasm górskich, które różniąc się wysokością, wiekiem, czy położeniem posiadają też właściwe sobie cechy klimatyczne i pogodowe

Tatry

Nasze najwyższe góry w łańcuchu Karpat mają typowy klimat wysokogórski. Pogoda jest tutaj bardzo zmienna. Okresy pogody słonecznej, wiatrów i opadów następują po sobie w sposób trudny do przewidzenia. Możliwe jest na przykład przejście w ciągu kilku godzin od łagodnej pogody jesiennej do zimowej śnieżycy.

Temperatura spada ok. 6°C na 1000 m wzniesienia. Można się więc spodziewać, że wychodząc z Zakopanego przy temperaturze 10°C zastaniemy na Kasprowym Wierchu tylko ok. 4°C. W lipcu, najcieplejszym miesiącu, średnia temperatura dla tego miejsca wynosi 7,5°C. Na zimę w Zakopanem można liczyć od listopada do końca marca, a na Kasprowym Wierchu od połowy października do maja.

Polskie góry | Tatry
Polskie góry | Tatry (by atbaker)


W Tatrach występuje typowe dla gór zjawisko inwersji temperatur: na szczytach temperatura bywa wyższa niż w dolinach.

Wysoka przeszkoda dla prądów powietrza, jaką są Tatry sprawia, że często wieje tu wiatr fenowy, zwany „halnym”. Prędkość wiatru halnego w wysokich partiach gór może przekraczać 250 km/h. Niekorzystnie wpływa na samopoczucie górali; podobno powstała nawet kiedyś praca doktorska: „Wpływ wiatru halnego na ilość bójek na Podhalu”. Była to zapewne praca wyłącznie teoretyczna, bo w konfrontacji z miejscowymi praktykami doktorant raczej nie miał szans.

Ilość opadów w Tatrach – największa w czerwcu i w lipcu – wynosi średnio 1107 mm dla Zakopanego i 1742 mm na Kasprowym Wierchu. Ilość opadów wzrasta z wysokością, ale tylko do ok. 2000 m. Po prostu większość chmur przynoszących opady płynie poniżej tego poziomu. Śnieg utrzymuje się w wysokich partiach gór przez 290 dni w roku. Powyżej 2200 m n.p.m. występuje strefa wiecznych śniegów. Brak lodowców w naszych górach ma proste wyjaśnienie: tatrzańskie szczyty są zbyt strome, aby zatrzymać śnieg, a z kolei odpowiednie do tego kotły leżą poniżej granicy zachowania śniegu.

Bieszczady

Bieszczady mają klimat górski, ale o dużych wpływach klimatu kontynentalnego. Wyższe regiony gór mają niższe temperatury od reszty Bieszczadów. Przeciętna temperatura w miesiącach letnich wynosi 14-15°C, a zimą od -3°C do -7°C. Klimat kontynentalny daje o sobie znać wielką rozpiętością skrajnych wartości zanotowanych temperatur: od +43°C do -42°C.

Ilość opadów w Bieszczadach jest bardzo duża, przy czym najwięcej deszczu spada tutaj w lipcu (ponad 100 mm). Pokrywa śnieżna utrzymuje się od 90 do 150 dni (w górnych partiach).

Wiatry halne (średnio 14 dni w Ustrzykach Górnych), czyli suche masy powietrza, które zostawiły wilgoć na przeciwległych zboczach, powodują gwałtowne ocieplenie i odwilż.

Góry Świętokrzyskie

Jak na górski klimat przystało, wegetacja w tym regionie trwa 150-200 dni. Przeciętna temperatura w skali roku sięga 6-7°C. Opady występują w Górach Świętokrzyskich średnio przez 120-170 dni w roku osiągając ilość 650-900 mm. Na śnieg można liczyć przez 50 do 90 dni.

Sudety

Klimat w Sudetach jest klimatem górskim, na który wpływa klimat oceaniczny. Pogodę w tym regionie kształtują w znacznym stopniu wiatry polarnomorskie. W tutejszym klimacie duże zmiany temperatury obserwuje się nie tylko wraz z wysokością, ale też podczas przesuwania się w głąb pasma gór.

Polska | Sudeckie krajobrazy
Polska | Sudeckie krajobrazy (by kpjas)


Roczna ilość opadów jest zróżnicowana: najmniej pada w Kotlinie Jeleniogórskiej, a najwięcej w Górach Izerskich i w Karkonoszach. Również pogodę w Sudetach trudno jednoznacznie określić. W dolnych partiach gór może być słonecznie i przyjemnie, a w wyżej położonych rejonach – mglisto, zimno i wietrznie.

Klimat w górach

Klimat w górach odznacza się dużą zmiennością w ciągu roku. Duży wpływ na ilość opadów i temperatury ma wysokość. Kierunek wiatru modyfikuje ukształtowanie terenu.

  • Wiosna

Wiosna to okres, kiedy w górach leży najwięcej śniegu. Śnieżne masy gromadzą się podczas zimy, aby w marcu i kwietniu osiągnąć swoje maksimum. Początek topnienia śniegów i zakwitania krokusów zależy od wysokości: na 700 m do 1000 m jest to początek kwietnia, a powyżej 2000 m – połowa maja i później.
Duże znaczenie ma również położenie stoku – południowe, czy północne.

  • Lato

Latem trzeba się w górach liczyć ze znacznymi wahaniami temperatury. Podczas słonecznych dni nawet powyżej 2000 m można się nieźle spocić. Kiedy jednak nadejdzie zła pogoda jest chłodno, czasami powyżej 2000 m spadnie nawet śnieg, który po kilku godzinach znowu znika. Trzeba uważać na niebezpieczeństwo burzy. Burze w górach bywają bardzo gwałtowne, z gradem i porywistym wiatrem.

  • Jesień

Od połowy września zachodzi zjawisko inwersji temperatur. Oznacza to, że w górach jest cieplej niż w dolinach. To odwrócenie warstw temperatur trwa do początku lutego. W ciągu dnia temperatura rośnie szybko do letnich wartości. Jesienią jest też mniejsze zachmurzenie i dobra widoczność. Nocami bywają lekkie przymrozki. Podczas złej pogody robi się zimno i pada śnieg, który jednak wkrótce się topi.

  • Zima

Zimy są w górach znacznie przyjemniejsze niż w dolinach albo na nizinach. Rzadko bywa mgła. Długo może się utrzymywać piękna pogoda z bezchmurnym niebem. Na wysokości 1500 m może być temperatura dodatnia, podczas gdy w dolinach jest -15°C. Zimno i nieprzyjemnie robi się podczas złej pogody. Do śniegu dochodzi silny wiatr.

Polska - Tatry | Wycieczka górskim szlakiem
Polska - Tatry | Wycieczka górskim szlakiem (by andydolman)